Interpelacja nr 2339

do ministra finansów

w sprawie obniżenia stawki VAT na kubeczki menstruacyjne

Szanowny Panie Ministrze,

ostatnie obniżenie stawki VAT na środki higieniczne, takie jak podpaski i tampony z 8 do 5 proc., to niezwykle ważne i potrzebne działanie. Uważam jednak, że nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług oraz Ordynacji podatkowej powinna objąć także kubeczki menstruacyjne. Dziś podatek na nie wynosi 23 proc. Nie ma ku temu żadnego powodu.

Kubeczki menstruacyjne są produktem ekologicznym, dla dużej rzeszy osób, wygodnym, zdrowym i długoterminowo najtańszym. Ich jednorazowy koszt jest jednak wysoki – kilkanaście razy wyższy niż przy zakupie paczki podpasek czy tamponów. Redukcja stawki VAT jest więc inicjatywą kluczową.

W kontekście ekologii kubeczki menstruacyjne są rozwiązanie strategicznym.
W przeciwieństwie do innych środków higienicznych, ich używanie nie wiąże się z produkcją odpadów. Jednokrotnie zakupione, starczają na wiele lat. Dlatego obniżenie stawki VAT na kubeczki menstruacyjne to działanie konieczne.

W związku z powyższym, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

  1. Dlaczego na mocy projektu nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług oraz Ordynacji podatkowej z roku 2019 nie przewidziano obniżenia stawki VAT na kubeczki menstruacyjne?
  2. Czy w najbliższej przyszłości przewiduje się obniżenie stawki VAT na kubeczki menstruacyjne?

Z wyrazami szacunku

Krzysztof Mieszkowski

Poseł na Sejm RP

Odpowiedź

Szanowna Pani Marszałek,
W odpowiedzi na interpelację Pana posła Krzysztofa Mieszkowskiego (nr 2339) w sprawie obniżenia stawki VAT na kubeczki menstruacyjne proszę przyjąć następujące wyjaśnienia.

W dniu 9 sierpnia 2019 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw1, która wprowadziła do przepisów ustawy o VAT2 nowy sposób identyfikowania towarów i usług na potrzeby opodatkowania VAT, polegający na odejściu od stosowania do ww. celów Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU 2008) na rzecz:

  • Nomenklatury scalonej (CN) lub Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) w zakresie towarów,
  • aktualnej Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU 2015) w zakresie usług, jak również opartą na tych klasyfikacjach nową matrycę stawek VAT.

Podstawowymi celami ww. ustawy w zakresie stawek podatku VAT były: maksymalne uproszczenie systemu stawek VAT (zapewnienie prostoty, przejrzystości i przyjazności w stosowaniu), eliminacja istniejących niekonsekwencji i nieracjonalności w stawkach VAT oraz wprowadzenie instrumentu ułatwiającego podatnikom stosowanie przepisów dotyczących stawek podatku VAT i zapewniających im odpowiednią ochronę.

Jak wskazano powyżej, projektując nową matrycę stawek VAT kierowano się zasadą jak największej prostoty tego systemu, która to zasada została zrealizowana w koncepcji stosowania tej samej stawki VAT dla towarów klasyfikowanych w tym samym grupowaniu CN. Dodatkowo w projekcie przyjęto założenie, że w przypadku konieczności zmiany stawki na dane towary stosowana będzie generalnie zasada obniżania stawki VAT („równanie w dół”).

W odniesieniu do artykułów higienicznych jedną stawką VAT 5% objęto produkty klasyfikowane w CN 9619 00 – Podpaski higieniczne (wkładki) i tampony, pieluchy i wkładki dla niemowląt oraz podobne artykuły, z dowolnego materiału. Tym samym obniżono stawkę VAT z 8% do 5% dla artykułów higienicznych takich jak podpaski, tampony higieniczne, czy pieluchy.

Odnosząc się do kwestii stawki VAT dla artykułów higienicznych w rodzaju kubeczków menstruacyjnych informuję, że produkty te są klasyfikowane, co do zasady, jako artykuły higieniczne z tworzyw sztucznych (CN 3924). Nowa matryca stawek VAT, która będzie obowiązywała od 1 kwietnia 2020 r. nie obejmuje produktów z tej kategorii obniżoną stawką VAT. W obowiązującym stanie prawnym produkty te są zatem objęte stawką 23%.
Biorąc powyższe pod uwagę pragnę wskazać, że obecnie nie są planowane systemowe zmiany zakresu stawek obniżonych VAT.

Z poważaniem,
Z upoważnienia Ministra Finansów
Podsekretarz Stanu
Jan Sarnowski